TGPSG/Aleteia -- Hai trận động đất liên tiếp xảy ra chỉ cách nhau 40 giây, đúng vào ngày 24 tháng 6, lễ kính Thánh Gioan Tẩy Giả, cũng là ngày Quốc lễ của Venezuela kỷ niệm Trận chiến Carabobo.
Trận động đất đầu tiên, mạnh 7,2 độ Richter, xảy ra lúc 18 giờ 04 gần thành phố San Felipe, thuộc khu vực tây bắc Venezuela. Chỉ 39 giây sau, một trận động đất thứ hai với cường độ 7,5 độ Richter tiếp tục làm rung chuyển khu vực. Đây được ghi nhận là trận động đất mạnh nhất xảy ra tại Venezuela kể từ năm 1900.
Do hôm đó vừa là lễ kính Thánh Gioan Tẩy Giả vừa là ngày nghỉ lễ quốc gia, các trường học, công sở và cửa hàng đều đóng cửa. Đức Tổng Giám mục Raúl Biord Castillo của Caracas nhận định rằng sự trùng hợp này đã góp phần làm giảm đáng kể số thương vong.
Tính đến thời điểm hiện tại, ít nhất 188 người đã thiệt mạng, hơn 1.500 người bị thương, trong khi hàng trăm người khác vẫn còn mắc kẹt dưới những tòa nhà đổ sập. Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS) cảnh báo rằng số người thiệt mạng cuối cùng có thể lên tới hàng nghìn người.
Bang La Guaira, nằm ở phía bắc thủ đô Caracas, là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Quyền Tổng thống Delcy Rodríguez đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc, gọi đây là một "thảm kịch thực sự" và là "vùng thảm họa".
Hàng chục tòa nhà tại Caracas đã bị sụp đổ, trong đó có nhiều công trình tại các khu phố Los Palos Grandes và Altamira. Sân bay Quốc tế Simón Bolívar cũng buộc phải đóng cửa. Sau hai trận động đất chính, hơn 138 dư chấn tiếp tục xảy ra và các chuyên gia địa chấn cảnh báo nguy cơ xuất hiện thêm nhiều trận động đất mạnh trong những ngày tới.
Giáo hội chịu tổn thất nặng nề nhưng cũng là lực lượng đầu tiên lên đường cứu trợ
Giáo hội Công giáo là một trong những định chế chịu thiệt hại nghiêm trọng nhất, nhưng đồng thời cũng là một trong những lực lượng đầu tiên dấn thân vào công cuộc cứu trợ.
Nhà thờ Chính tòa Caracas bị hư hại nặng về kết cấu, cùng với khoảng một chục giáo xứ khác trong các khu vực bị ảnh hưởng.
Đức Tổng Giám mục Raúl Biord Castillo đã trực tiếp đến thị sát các khu vực bị thiệt hại. Đứng giữa đống đổ nát của nhà thờ San José de Ñaúralí, ngài nghẹn ngào chia sẻ:
"Tại Ñaúralí, mái của gian bên phải nhà thờ đã sụp xuống. Nhà thờ và nhà xứ tại Pagüita đều bị đổ sập. Thật kỳ diệu, cha sở đã được Chúa gìn giữ và thoát chết."
Tại giáo phận La Guaira, chủng viện giáo phận do Tổ chức Trợ giúp các Giáo hội Đau khổ (Aid to the Church in Need - ACN) tài trợ cũng bị sập nhiều bức tường, buộc các linh mục và chủng sinh phải tạm thời di chuyển đến bãi đậu xe của một sân vận động gần đó.
Đức Giám mục Pablo Modesto González Pérez cho biết toàn giáo phận bị mất điện và nhiều bức tường của chủng viện đã bị sụp đổ, tuy nhiên rất may không có linh mục hay chủng sinh nào thiệt mạng hoặc bị thương.
Khi người dân mất nhà, Giáo hội mở rộng cửa đón nhận
Dù chính mình cũng chịu nhiều tổn thất, Giáo hội đã không chần chừ. Các giáo xứ trên khắp những vùng bị ảnh hưởng nhanh chóng mở cửa đón nhận các gia đình phải rời bỏ nhà cửa, đồng thời mạng lưới bác ái của Caritas cũng được kích hoạt ngay lập tức để trợ giúp những người đang lâm cảnh khốn cùng.
Trong đoạn video được đăng trên Instagram ngày 25 tháng 6, Đức Tổng Giám mục Biord tha thiết mời gọi mọi người hiệp nhất trong lời cầu nguyện: "Chúng ta hãy cầu xin Chúa ban ơn để tất cả cùng nhau vượt qua thời khắc này. Trong Chúa, chúng ta tìm được niềm an ủi; nơi tình liên đới và lòng bác ái, chúng ta tìm được sức mạnh."
Ngài tiếp tục nhấn mạnh: "Điều quan trọng nhất lúc này là chúng ta biết hiệp nhất như một cộng đồng để chăm lo cho những người đang phải sống cảnh không còn mái ấm, những người đã mất tất cả."
Đối với những thiệt hại vật chất của các công trình Giáo hội, Đức Tổng Giám mục khẳng định: "Những thiệt hại vật chất, kể cả việc các ngôi thánh đường bị tàn phá, khiến chúng ta đau lòng; nhưng rồi tất cả đều có thể được dựng xây lại. Điều quý giá nhất vẫn luôn là mạng sống con người."
Đức Thánh Cha Lêô XIV nhanh chóng bày tỏ tình hiệp thông
Ngay sau khi nhận được tin tức về thảm họa, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã lập tức đáp lại.
Thông qua Văn phòng Bác ái của Tòa Thánh, phối hợp với Đức Sứ thần Tòa Thánh tại Venezuela là Đức Tổng Giám mục Alberto Ortega Martín cùng Đức Tổng Giám mục Biord, Đức Thánh Cha đã gửi khoản cứu trợ khẩn cấp đầu tiên trị giá 100.000 euro.
Tòa Thánh cũng cho biết sẽ tiếp tục hỗ trợ thêm tùy theo những nhu cầu thực tế do Giáo hội địa phương lượng định trong thời gian tới.
ACN tiếp tục đồng hành với Giáo hội Venezuela
Tổ chức Trợ giúp các Giáo hội Đau khổ (Aid to the Church in Need - ACN), một tổ chức bác ái của Tòa Thánh vốn luôn xem Venezuela là một trong những quốc gia ưu tiên, cũng đã nhanh chóng triển khai các hoạt động hỗ trợ.
Trong nhiều năm qua, ACN đã đồng hành với Giáo hội Venezuela qua việc tài trợ cho chủng viện La Guaira, xây dựng một nhà thờ tại Ciudad Chávez phục vụ khoảng 20.000 tín hữu, đồng thời hỗ trợ nhiều chương trình mục vụ dành cho các linh mục trên khắp đất nước.
Hiện nay, ACN vẫn duy trì liên lạc thường xuyên với Đức Tổng Giám mục Biord và Đức Giám mục González trong khi công tác đánh giá thiệt hại vẫn đang tiếp tục.
Ông Marco Mencaglia, Giám đốc các Dự án của ACN, chia sẻ: "Giáo hội đang thực thi điều mà Giáo hội vẫn luôn làm trong mọi cơn khủng hoảng: mở rộng vòng tay đón lấy những người đã mất tất cả và mang niềm hy vọng đến nơi mà nỗi sợ hãi đang bao trùm."
Một Giáo hội trở nên dấu chỉ hy vọng giữa đống tro tàn
Thảm họa xảy ra vào thời điểm Venezuela vốn đã hết sức mong manh sau nhiều năm khủng hoảng chính trị và kinh tế. Cơ sở hạ tầng xuống cấp cùng với những khó khăn kéo dài khiến công cuộc tái thiết sau thiên tai được dự báo sẽ còn rất gian nan.
Các giáo xứ và cộng đoàn Giáo hội, vốn từ lâu là chỗ dựa xã hội đáng tin cậy của nhiều cộng đồng địa phương, nay lại phải đối diện với những tổn thất nghiêm trọng về cơ sở vật chất đúng vào lúc người dân cần đến sự hiện diện của Giáo hội hơn bao giờ hết.
Trong khi đó, các đối tác quốc tế cũng đang khẩn trương đánh giá những hình thức hỗ trợ cần thiết. Các lực lượng cứu hộ quốc gia, lính cứu hỏa và các tình nguyện viên địa phương vẫn tiếp tục miệt mài tìm kiếm những người còn mất tích.
Hoa Kỳ đã công bố gói viện trợ trị giá 150 triệu USD, đồng thời các đội cứu hộ từ nhiều quốc gia trên khắp châu Mỹ cũng đã bắt đầu đến Venezuela để chung tay hỗ trợ công tác cứu nạn.
Giữa khung cảnh tang thương ấy, Giáo hội tiếp tục trở nên dấu chỉ sống động của niềm hy vọng. Khi biết mở rộng cánh cửa đón nhận những người đau khổ, chia sẻ với những ai mất mát và đồng hành với những người đang tuyệt vọng, Giáo hội một lần nữa làm chứng rằng, ngay giữa đổ nát và nước mắt, tình yêu của Đức Kitô vẫn không ngừng hiện diện và hoạt động nơi những con người quảng đại biết sống bác ái và hiệp thông.
Tác giả: Daniel Esparza
Dom Bảo Lộc biên dịch
